ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ

Home » Αρχιτεκτονική

Category Archives: Αρχιτεκτονική

“Τι προβλέπεται-τι διεκδικούμε”

Στη συναυλία της Ανοιχτής Ορχήστρας των Support Art Workers στις 21 Ιουνίου στο Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνα, στο “Γυμνάσιο”, έγεινε παρέμβαση της “Πρωτοβουλίας Αγώνα” με τις θέσεις κατοίκων απέναντι στο σχεδιασμό υπουργείου Πολιτισμού-Δήμου Αθηναίων. Δημοσιεύουμε τις θέσεις της “Πρωτοβουλίας”.

Τι προβλέπεται στην Προγραμματική Σύμβαση για την“Ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος”

Από τα 100 στρέμματα πάρκουθα αποκοπούν από την ελεύθερη χρήση πάνω από το 30/100: •30 στρέμματα για το Μουσείο •10 στρέμματα από το Περιστύλιο •5 στρέμματα έχουν ήδη αποκοπεί από την Ιερά Οικία • μη ορισμένη έκταση για αναψυκτήρια – χώρους αναψυχής.Από ένα πάρκο,ήδη φυτολογικά ανεπαρκές,και σε μια Αθήνα, σταθερά κάτω από το ελάχιστο όριο m² πρασίνου ανά κάτοικο,•θα κοπούν 580 δέντρα•θα καταργηθούν δύο γήπεδα.Πρόκειταιγια ένα σχέδιο ανάπλασηςπου δεν απευθύνεταιστους κατοίκους,αλλά στους τουρίστες.
Τι σχεδιάζουν

(more…)

Τι δεν είπαν στους κατοίκους της Ακαδημίας Πλάτωνα για την “αναβάθμιση” του Πάρκου

Το ΔΕΝ λένε για το σχέδιο Λ.Μενδώνη- Κ.Μπακογιάννη στους κατοίκους της Ακαδημίας Πλάτωνα και τους κατοίκους της Αθήνας

Η συμφωνία για το δήθεν “εμβληματικό” σχέδιο ανάδειξης της Ακαδημίας Πλάτωνα επιχειρείται να παρουσιαστεί ως δικαίωση των κατοίκων που χρόνια αναμένουν την αναβάθμιση της ιστορικής περιοχής τους. Τόσο η διαδικασία που ακολουθήθηκε αλλά κυρίως το κείμενο το 77 σελίδων της Προγραμματικής Σύμβασης που πέρασε από την Οικονομική Επιτροπή του δήμου Αθηναίων και δεν συζητήθηκε στο δημοτικό συμβούλιο της 26ης Απριλίου, αποκαλύπτει την “απάτη” του σχεδιασμού τους. Στην πραγματικότητα η παρέμβαση στο Αρχαιολογικό Άλσος της Ακαδημίας Πλάτωνα, ένα μοναδικό υβριδικό Πάρκο πράσινο και ελεύθερο με ενσωματωμένα τα αρχαιολογικά ευρήματα στην καθημερινότητα των κατοίκων και επισκεπτών, σημαίνει την ολοσχερή αλλοίωσή του. Συγκεκριμένα.

Μιλάνε για ενοποίηση των “έξι χωριστών ανασκαφικών σκαμμάτων στο Γυμνάσιο ή Παλαίστρα” σε μια έκταση περίπου 60 στρεμμάτων, με μικρές ανασκαφές σε τρία από αυτά , καθαρισμό στα άλλα και τη “διαμόρφωση των πρανών” πέριξ αυτών. ΔΕΝ λένε πως για την ενοποίηση αυτή, όπως φαίνεται και στο σχέδιο που έδωσαν στη δημοσιότητα με τίτλο “Πρόταση ενοποίησης Φάση Ι”, θα χρειαστεί να κοπούν συνολικά 516 δέντρα, μερικά εξ΄ αυτών άνω των 4 μέτρων! Το κόστος για την “κοπή ή εκρίζωση” των δέντρων αποτυπώνεται στο “Παράρτημα Β, Προϋπολογισμοί-Τεχνικές εκθέσεις” όπου δίνεται ο αναλυτικός προϋπολογισμός των υποέργων κατά ομάδες εργασιών. Ας μας πουν λοιπόν τι αριθμό βγάζει το αποτέλεσμα της πρόσθεσης των εργασιών “Ζ.36, Ζ.40, Z.41,Ζ.24, Ζ.26, Z.27” για “κοπές και εκριζώσεις”. Σύνολο 580 δέντρα!

ΔΕΝ λένε ακόμη ότι η πλατεία που θα κατασκευάσουν δίπλα στο Γυμνάσιο θα στρωθεί με μάρμαρο(!) και εποπτικό υλικό για τους …τουρίστες επισκέπτες, με αποτέλεσμα να χαθεί ένας ζωτικός χώρος συνάντησης και παιχνιδιού για γονείς και παιδιά. Στο Περιστύλιο, σε έκταση περίπου10 στρεμμάτων θα κοπούν 64 δέντρα, εκεί θα γίνουν πιο εκτενείς ανασκαφές, ενώ αποφασίστηκε η “Περίφραξη του χώρου” με μία μόνο είσοδο επί της οδού Μοναστηρίου. Η παρέμβαση έχει τίτλο “Φάση Ι” . Ρωτάμε: Γιατί ΔΕΝ λένε πως τα ενοποιημένα σκάμματα αρχαιοτήτων θα παραμείνουν ελεύθερα και ΔΕΝ θα κλείσουν στη συνέχεια, όπως συνέβη με την Ιερά Οικία, όπου χάθηκαν δεκάδες στρέμματα από το ελεύθερο Πράσινο Πάρκο; Παρά το γεγονός ότι το σκάμμα της Ιεράς Οικίας καταχώθηκε στη γη υποτίθεται “ για να σωθεί” στις μελλοντικές γενιές… Σήμερα ο κλειστός χώρος του υπ. Πολιτισμού είναι εγκαταλελειμμένος, χωρίς καμία απολύτως φροντίδα. Κι ας έδωσαν-το 2014- σχεδόν 10 εκατ. ευρώ για τη “σωτηρία του”.

(more…)

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΑΕ: νέα διοίκηση πιάνει δουλειά από το μεγάλο περίπατο της Αθήνας

Αναδημοσίευση από το ecopress.gr

Γράφει ο Αργύρης Δεμερτζής

Ο Δήμος της Αθήνας όρισε την ηγεσία και τα μέλη αρμοδιότητας του,  που θα στελεχώσουν το νέο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας «Ανάπλαση Αθήνα ΑΕ», η οποία με νέα νομική προσωπικότητα κάνει επανεκκίνηση, θέτοντας νέες προτεραιότητες για τα έργα ανάπλασης στην πρωτεύουσα.

Ο Δήμαρχος της Αθήνας Κώστας Μπακογιάννης,  εκ της θέσεως του,  είναι ο νέος πρόεδρος της «Ανάπλαση Αθήνα ΑΕ», σύμφωνα με τη νέα νομοθετική ρύθμιση για την λειτουργία της εταιρίας,  που ψηφίστηκε τον Ιανουάριο στη Βουλή, ενώ όπως ανακοινώθηκε στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, που ενέκρινε σχετική εισήγηση, την νευραλγική θέση του διευθύνοντος συμβούλου της «Ανάπλαση Αθήνα ΑΕ», αναλαμβάνει ο Πολυχρόνης Ακριτίδης.

Τα νέα μέλη από το Δήμο

Στην «Ανάπλαση ΑΕ», με το νέο νομοθετικό καθεστώς λειτουργίας της που την μετατρέπει από ΝΠΔΔ σε ΔΕΚΟ  (η εταιρεία υπάγεται στις προβλέψεις του ν. 3429/2005 περί Δ.Ε.Κ.Ο. και διέπεται από τον νόμο περί ανωνύμων εταιρειών), με 11 Διοικητικό Συμβούλιο, στο νέο πλέον Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρίας συμμετέχει ως Πρόεδρος ο Δήμαρχος, ο οποίος υποδεικνύει το Διευθύνοντα Σύμβουλο και το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων υποδεικνύει πλέον πέντε μέλη, τρία (από την πλειοψηφούσα παράταξη και δύο από τις λοιπές παρατάξεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, από το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας τοποθετούνται στο νέο ΔΣ της εταιρίας οι εξής:  από την πλειοψηφούσα παράταξη  ο κος Βασίλης – Φοίβος Αξιώτης, ο  κος  Ευγένιος (Σάκης) Κολλάτος (αντιδήμαρχος Πρασίνου) και η κα Νίκη Αραμπατζή και από τις λοιπές παρατάξεις ο κος Ρήγας Αξελός (παράταξη «Ανοιχτή Πόλη») και η κα Καλλιόπη Γιαννοπούλου (παράταξη «Αθήνα Είσαι Εσύ»).

(more…)

Ενάντια στο τσιμέντωμα της Ακρόπολης

Κάλεσμα σε συγκέντρωση Σάββατο 22 Μαϊου 11πμ

ΟΧΙ ΣΤΟ ΤΣΙΜΕΝΤΩΜΑ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ

Με έκπληξη σε επίσκεψή μας στα μνημεία της Ακρόπολης είδαμε να καλύπτεται με τσιμέντο το ανάγλυφο έδαφος γύρω από τον Παρθενώνα, που για 2500 χρόνια, μαζί με τα μνημεία, συνθέτουν αυτό που η ανθρωπότητα σήμερα αποκαλεί Ιερό Βράχο. Και με έντονο προβληματισμό μάθαμε από τους υπεύθυνους του χώρου ότι πρόκειται για έργα που θα διευκολύνουν την κίνηση των αμαξιδίων των ΑμεΑ. Όπως όμως διαπιστώθηκε πολύ γρήγορα, όχι μόνο κανένα άτομο με αμαξίδιο δεν μπορεί να κινηθεί στη διαδρομή χωρίς βοήθεια συνοδού λόγω της κλίσης του εδάφους, αλλά στις αρχές Απριλίου τραυματίσθηκε σοβαρά στο κεφάλι και κατέληξε στο νοσοκομείο επισκέπτης ΑμεΑ, στην Ακρόπολη, του οποίου το αμαξίδιο ανετράπη. Επιπλέον λίγο αργότερα αποκαλύφθηκε ότι το κομπρεσέρ που δουλεύει για τα «έργα» προκάλεσε ζημιά και στο ίδιο το μνημείο με το σπάσιμο ενός μαρμάρινου γλυπτού.

Την πραγματική, όμως αιτία για την «ύβριν» που διαπράττεται αυτή τη στιγμή σε βάρος της Ακρόπολης και έχει προκαλέσει πολύ μεγάλες αντιδράσεις, την αποκάλυψε κατά τη γνώμη μας, η ίδια η κ. Μενδώνη σε συνέντευξη που έδωσε πρόσφατα (10 Μαϊου) για τις λεγόμενες «Πολιτιστικές Διαδρομές» δηλώνοντας ότι πρόκειται για συμπληρωματικά έργα με βασικό στόχο «να αναπτυχθεί ο πολιτιστικός τουρισμός»

(more…)

Η “δική” μας διαβούλευση, να μην χαθεί ούτε μέτρο ελεύθερου Πράσινου χώρου στην Ακαδημία Πλάτωνα

Ούτε μέτρο ελεύθερου πράσινου, χαμένο από το Πάρκο στην Ακαδημία Πλάτωνα

Η δική μας διαβούλευση είναι την Κυριακή 23 Μαΐου, στις 11:30 το πρωί, στο Πάρκο (πύλη Μοναστηρίου & Τηλεφάνους)

Ανακοίνωσαν με δελτίο Τύπου ένα σχέδιο δήθεν “ανάδειξης” του Αρχαιολογικού Πάρκου της Ακαδημίας Πλάτωνα. Φρόντισαν, πριν το παρουσιάσουν-συζητήσουν στο δημοτικό συμβούλιο, να στηθεί μια κατ΄ όνομα μελέτη – άγνωστο ακόμη από ποιους, να την περάσουν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, να προπαγανδίσουν με σπουδή μεγάλη, το σχέδιο τους. Υπουργείο Πολιτισμού και δημοτική αρχή Μπακογιάννη μαζί με την εταιρεία “Ανάπλαση” που δεν λογοδοτεί σε κανέναν και την Περιφέρεια Αττικής που ούτε καν το έχει συζητήσει στο περιφερειακό συμβούλιο, αποφάσισαν για εμάς, χωρίς εμάς! Αποφάσισαν και επιβάλλουν μια Προγραμματική σύμβαση η οποία υποτίθεται θα αναβαθμίσει την περιοχή μας. Είναι έτσι;

Η Λαϊκή Συνέλευση Κολωνού-Ακαδημίας Πλάτωνα-Σεπολίων καλεί κατοίκους, πολίτες, φορείς και αρμόδιους στη “Δημόσια Διαβούλευση” των κατοίκων. Τη δική μας διαβούλευση για το μέλλον του Κοινού Αγαθού, του ελεύθερου αρχαιολογικού Πάρκου στην Ακαδημία Πλάτωνα. Ένα Πάρκο μοναδικό στο είδος και την καθημερινή ζωντανή λειτουργία του, ένα Πάρκο ιστορικής σημασίας, κερδισμένο με πολύχρονους επίμονους αγώνες.

Τι ξέρουμε ως σήμερα

(more…)

Το Καπνεργοστάσιο ανοίγει ως χώρος Τέχνης

Ολοκληρώθηκε η αναμόρφωση του πρώην Δημόσιου Καπνεργοστασίου – Βιβλιοθήκη και Τυπογραφείο της Βουλής των Ελλήνων

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης και ανακαίνισης του πρώην Δημόσιου Καπνεργοστασίου – Βιβλιοθήκη και Τυπογραφείο της Βουλής από τον Οργανισμό ΝΕΟΝ. Το αναμορφωμένο κτίριο θα φιλοξενήσει το Πολιτιστικό Πρόγραμμα Σύγχρονης Τέχνης 2021, από τις 12 Ιουνίου έως το τέλος Δεκεμβρίου 2021.

Οι εργασίες στο κτίριο του πρώην Καπνεργοστασίου πραγματοποιήθηκαν με χρηματοδότηση του ΝΕΟΝ, με σκοπό να αναδειχθεί σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό και κοινωνικό χώρο, ανοιχτό σε όλους, που θα αποτελέσει ένα δυναμικό κέντρο συνάντησης και ανταλλαγής ιδεών.

Από τα συνολικά 19.000 τ.μ. του κτιρίου, μεγάλο μέρος καταλαμβάνει σήμερα η Βιβλιοθήκη και το Τυπογραφείο της Βουλής. Η αναμόρφωση από τον ΝΕΟΝ αφορά στην ισόγεια βόρεια-βορειοδυτική πτέρυγα, το αίθριο και το κτίριο του πρώην τελωνείου, συνολικής επιφάνειας περίπου 6.500 τ.μ., χώροι οι οποίοι μέχρι πρόσφατα παρέμεναν κλειστοί.

(more…)

Το σχέδιο για την Ακαδημία Πλάτωνα και τα εύλογα ερωτηματικά

Αναρτούμε το πλήρες δελτίο Τύπου του δήμου Αθηναίων υπό τον τίτλο “Αναδεικνύεται η Ακαδημία Πλάτωνος – Δημιουργείται το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνας. Στο πλαίσιο της προγραμματικής συμφωνίας μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και Δήμου Αθηναίων”.

Σε αναμονή του σχεδίου και επειδή έχει “καεί η γούνα μας” από τους σχεδιασμούς των κρατικών φορέων για την ιστορική περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνα, επισημαίνουμε, τρία ερωτηματικά και μια παρατήρηση. Ερώτημα πρώτο: Γιατί η μελέτη της δημοτικής αρχής δεν πήγε προς συζήτηση στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, ούτε πέρασε από τα αρμόδια όργανα του δήμου; Ερώτημα δεύτερο: Γιατί δεν δόθηκε δημόσια και η περίφημη Προγραμματική συμφωνία ανάμεσα σε υπουργείο Πολιτισμού και δήμο Αθηναίων;

Παρατήρηση: Αναμένουμε με ενδιαφέρον τις αντιδράσεις των αρχαιολόγων που είχαν καταγγείλει το αρχικό κείμενο της Προγραμματικής Συμφωνίας κάνοντας λόγο για τον κίνδυνο “εκποίησης” σε ιδιώτες.

Μήπως τελικά το υπουργείο θα “μαντρώσει” τους αρχαιολογικούς χώρους και στο υπόλοιπο ελεύθερο Πάρκο θα κάνει παιχνίδι η ανεξέλεγκτη από διαδικασίες δημόσιου ελέγχου εταιρεία της “Ανάπλασης”; Και έχει σκοπό ο δήμος Αθηναίων να θέσει το όποιο σχέδιο-μελέτη σε διαβούλευση με τους κατοίκους; Ή πάλι θα κινηθεί σαν σε “μεγάλο περίπατο”;

Η ανακοίνωση του δήμου αναλυτικά:

Ομόφωνα εγκρίθηκαν κατά τη χθεσινή συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου οι μελέτες του Δήμου Αθηναίων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος.  

Η υλοποίηση των μελετών δρομολογείται στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και του Δήμου Αθηναίων, με την υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης με αντικείμενο τον αρχαιολογικό χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνος, που θα περιλαμβάνει: 

(more…)

Αναβολή της αυριανής συνέλευσης για το Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνα

Λόγω εξελίξεων και στο θέμα της παραχώρησης αρχαιολογικών χώρων σε ανώνυμες εταιρείες με αδιαφανές καθεστώς, η Λαική Συνέλευση Κολωνού-Ακαδημίας Πλάτωνα-Σεπολίων ανακοίνωσε την αναβολή της αυριανής ανοιχτής συνέλευσης-συγκέντρωσης στο θεατράκι στο Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνα. Στη Βουλή πέρασε τροπολογία που καταργεί διάταξη προηγούμενου νόμου για την παραχώρηση αρχαιολογικών χώρων…Το θέμα απαιτεί διερεύνηση καθώς αγγίζει άμεσα τον χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνα. Η νέα συνέλευση θα ανακοινωθεί…

Οι Ζαπατίστας στην Ελλάδα, αγώνας για τη σωτηρία των Μνημείων

Διαδικτυακή εκδήλωση

Με αφορμή την περιοδεία των Ζαπατίστας στην Ευρώπη & την Ελλάδα

Οι αγώνες των λαών για τα ιστορικά μνημεία, την καλλιτεχνική δημιουργία και τα κοινά του πολιτισμού

  • Η τέχνη και ο πολιτισμός σαν ανθρώπινη ανάγκη και κοινά αγαθά
  • Ο καπιταλισμός εμπορευματοποιεί και καταστρέφει τα μνημεία και την καλλιτεχνική δημιουργία
  • Οι αγώνες για την προστασία και ανάκτηση των μνημείων και του πολιτισμού από την ίδια την κοινωνία και η διαχείρισή τους σαν κοινά αγαθά
  • Ο κομβικός ρόλος των εργαζόμενων στους χώρους της τέχνης και του πολιτισμού για την προστασία και κοινωνική διαχείριση των μνημείων και του πολιτισμού

Σάββατο 27 Φλεβάρη στις 18.00 στο Link Join Zoom Meeting
https://us04web.zoom.us/j/73939860647?pwd=UmJIZ0R3Wi9QMlFuTjRMMmtydklYQT09

Θεματικός Συντονισμός για τα Ιστορικά Μνημεία και τον Πολιτισμό

(more…)

“Καταπατώντας τον αρχαιολογικό νόμο”

Αναδημοσίευση από το https://www.documentonews.gr/

Tης Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, επίτιμη γενικήδιευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, πρώην γενική γραμματέας ΥΠΠΟΑ 

Περί επίφασης νομιμότητας στις δράσεις του υπουργείου Πολιτισμού και την εγκατάλειψη της προστασίας μνημείων και περιουσιακών στοιχείων του ΥΠΠΟΑ.

Ανατρέχοντας στα έργα και στις ηµέρες του σηµερινού υπουργείου Πολιτισµού και Αθλητισµού φαίνεται ότι η πολιτική ηγεσία του επιδίδεται σε έναν αγώνα αποδυνάµωσης του αρχαιολογικού νόµου, ταπείνωσης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και ευτελισµού του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συµβουλίου και του Κεντρικού Συµβουλίου Νεωτέρων Μνηµείων προς χάριν της «ανάπτυξης», για να περιοριστώ στον τοµέα της πολιτιστικής κληρονοµιάς.

Θα παραθέσω ορισµένα παραδείγµατα παραβίασης και αποδυνάµωσης του αρχαιολογικού νόµου, κυρίως σε σχέση µε το άρθρο 7. Πριν από δύο χρόνια είχε ξεσηκωθεί µεγάλος θόρυβος (και δικαίως) για τα 10.000 ακίνητα του δηµοσίου που περιέρχονταν στο Υπερταµείο, σύµφωνα µε τις προηγηθείσες συµφωνίες και τους µνηµονιακούς νόµους. Από αυτά εξαιρούνταν οι αρχαιολογικοί χώροι, οι δασικές εκτάσεις, οι περιοχές Natura και τα εκτός συναλλαγής ακίνητα. Και ναι µεν το υπουργείο Οικονοµικών υποστήριζε ότι τα µνηµεία εξαιρούνται της µεταβίβασης, ότι δεν θα τα ακουµπούσε κανείς τότε, τι θα γινόταν όµως µια επόµενη ηµέρα, όταν καταστάσεις και πρόσωπα άλλαζαν; Αυτός ήταν ο µεγαλύτερος φόβος. Ας µην ξεχνάµε ότι στην εποχή των µνηµονίων, µε τον νόµο του ΤΑΙΠΕ∆ (ν. 3986/2011), ο οποίος δεν είχε εξαιρέσεις, 36 ακίνητα της Πλάκας, δικαιοδοσίας του ΥΠΠΟΑ, είχε ήδη αποφασιστεί να ξεπουληθούν. Ευτυχώς η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ανέκοψε τις περαιτέρω µεταβιβάσεις σε ιδιώτες. Φοβούµενοι λοιπόν τέτοιες µελλοντικές ρυθµίσεις, αµέσως ξεκίνησε ένας αγώνας µαζί µε τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ ώστε να συνταχθεί ο κατάλογος των µνηµείων που εξαιρούνταν. Αυτά βρέθηκε να είναι 2.330 και γι’ αυτά εκδόθηκε σχετική ανακλητική απόφαση του υπουργού Οικονοµικών (ΦΕΚ 57/Β/21-1-2019). ∆εν αρκούσε όµως µόνο αυτή η ρύθµιση.

Το άρθρο 7 του αρχαιολογικού νόµου 3028/2002 ανέφερε: «Τα αρχαία ακίνητα µνηµεία, κατά την έννοια των άρθρων 2 και 6, που χρονολογούνται έως και το 1453, καθώς και οι οργανωµένοι αρχαιολογικοί χώροι, κατά την έννοια του άρθρου 46, ανήκουν στο δηµόσιο κατά κυριότητα και νοµή και είναι πράγµατα εκτός συναλλαγής και ανεπίδεκτα χρησικτησίας». Πώς θα διασφαλίζονταν εσαεί τα αρχαία µνηµεία που χρονολογούνται από το 1453 έως το 1830, ώστε να είναι και αυτά εκτός οιασδήποτε συναλλαγής και χρησικτησίας; Πώς θα διασφαλίζονταν οι εγκαταστάσεις των δηµόσιων µουσείων και τα εν γένει ακίνητα του ΥΠΠΟΑ από µελλοντική πώληση, όπως έγινε το 2014 σε 28 ακίνητα του δηµοσίου, ανάµεσα στα οποία και το ιστορικό κτίριο του ΥΠΠΟΑ;

Ακριβώς για τους παραπάνω λόγους κατατέθηκε και ψηφίστηκε σχετική τροπολογία του άρθρου 7 στον νόµο 4611 του Μαΐου 2019 (άρθρο 123). Με τη ρύθµιση αυτή όλα τα ακίνητα µνηµεία του δηµοσίου προ του 1830 αλλά και τα νεώτερα µνηµεία, τα µουσεία και τα ακίνητα εν γένει του δηµοσίου που διαχειρίζεται το ΥΠΠΟΑ καθίστανται αµεταβίβαστα, ακατάσχετα και ανεπίδεκτα χρησικτησίας, ενώ η διοίκηση και η διαχείρισή τους ασκείται αποκλειστικά από το δηµόσιο. Μάλιστα, όπως εκτίθεται στην αιτιολογική έκθεση, ως ελληνικό δηµόσιο νοείται περιοριστικώς το υπουργείο Πολιτισµού και Αθλητισµού και τα λοιπά ΝΠ∆∆. Εποµένως, από τη διάταξη αποκλείονται ευθέως ΝΠΙ∆ και εταιρείες του δηµοσίου (όπως ΤΑΙΠΕ∆, Υπερταµείο).

Με αυτό τον τρόπο διασφαλίζεται εσαεί η προστασία των µνηµείων και περιουσιακών στοιχείων του ΥΠΠΟΑ. Ταυτόχρονα, τον Φεβρουάριο 2020 το ΣτΕ, κατόπιν προσφυγών, ακύρωσε ως νοµικώς πληµµελείς τις πράξεις υπαγωγής των 10.119 ακινήτων στο Υπερταµείο, ερειδόµενο εν πολλοίς στην προηγηθείσα ανακλητική των µεταβιβάσεων απόφαση του υπουργείου Οικονοµικών. Ο κίνδυνος τυπικά εξέλιπε.

Τι συµβαίνει στην πραγµατικότητα σήµερα στα ακίνητα του δηµοσίου σε σχέση µε το υπουργείο Πολιτισµού; Συνεχώς παρατηρείται ουσιαστική και συστηµατική καταπάτηση του άρθρου 7, µε διάφορες κινήσεις, όπως:

Λόφος Φιλοπάππου: µε τον ν. 4674/2020 (άρθρα 100-104) συστήνεται ανώνυµη εταιρεία ΟΤΑ µε την επωνυµία Εθνικός Κήπος – Μητροπολιτικό Πράσινο ΑΕ, η οποία θα διαχειρίζεται επ’ αµοιβή και τον λόφο Φιλοπάππου, δηλαδή εντέλει ιδιώτες. Εντούτοις στον Εθνικό Κήπο υπάρχουν αρχαία µνηµεία και ο λόφος Φιλοπάππου, ως χαρακτηρισµένος οργανωµένος αρχαιολογικός χώρος από το έτος 2008, είναι εκτός οιασδήποτε συναλλαγής και η διαχείρισή του γίνεται αποκλειστικά από το ΥΠΠΟΑ.

Ακαδηµία Πλάτωνος: µε µνηµόνιο συνεργασίας µεταξύ του ΥΠΠΟΑ, του ∆ήµου Αθηναίων και της εταιρείας Ανάπλαση ΑΕ σχεδιάζεται η παράδοση της διαχείρισης του αρχαιολογικού χώρου και των αρχαίων µνηµείων της Ακαδηµίας Πλάτωνος στους δύο εκ των συµβαλλοµένων, µε το υπουργείο Πολιτισµού απλώς να συναινεί και να υποστηρίζει τις δράσεις των ανωτέρω δύο, παρότι έχει τον αποκλειστικό θεσµικό ρόλο. Το µνηµόνιο αυτό προσκρούει στην υφιστάµενη νοµοθεσία και διεµβολίζει την καθ’ ύλην αρµοδιότητα του ΥΠΠΟΑ.

Κυνόσουρα Σαλαµίνας: η περιβόητη έγκριση της µελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας –µε τη σιωπηρή συνενοχή του υπουργείου Πολιτισµού που δεν εισήγαγε το θέµα στο ΚΑΣ– έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων και προσφυγές στο ΣτΕ. Η υπόθεση αφορά διαλυτήριο πλοίων της εταιρείας Ναυπηγεία Κυνόσουρας ΑΕ σε έκταση του δηµοσίου η οποία περιλαµβάνεται στην αδόµητη ζώνη Α΄ του κηρυγµένου αρχαιολογικού χώρου στην περιοχή της ναυµαχίας της Σαλαµίνας, µε πλήθος αρχαίων µνηµείων.

Καταδυτικός τουρισµός: µε τον ν. 4688/2020 του υπουργείου Τουρισµού «Ειδικές µορφές τουρισµού, διατάξεις για την τουριστική ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» ανοίγει ο ασκός του Αιόλου για τη δυνατότητα παραχώρησης της διαχείρισης ενάλιων µνηµείων και επισκέψιµων αρχαιολογικών χώρων, δηλαδή δηµόσιων µνηµείων και χώρων που είναι εκτός συναλλαγής, σε ιδιώτες.

Ο∆ΑΠ: στο πρόσφατο νοµοσχέδιο του ΥΠΠΟΑ 4761/2020 για την αναδιοργάνωση του Ταµείου Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων και µετονοµασία του σε Οργανισµό ∆ιαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων δόθηκε η δυνατότητα ίδρυσης νοµικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου µε αποκλειστικό σκοπό τη διαχείριση της περιουσίας του ΥΠΠΟΑ, δηλαδή της περιουσίας της οποίας έχει την κυριότητα ή διαχειρίζεται το ΥΠΠΟΑ. Η διάταξη παραβιάζει ευθέως τον συνταγµατικής περιωπής αρχαιολογικό νόµο.

Με αφορµή το προαναφερθέν νοµοσχέδιο ερχόµαστε στο πιο πρόσφατο παράδειγµα αποδυνάµωσης του ισχύοντος αρχαιολογικού νόµου και σε µια τροφοδότηση νεοαποικιακής πολιτικής: την ψήφιση στη Βουλή της τροποποίησης του άρθρου 45 του αρχαιολογικού νόµου, σύµφωνα µε το οποίο ο µακροχρόνιος δανεισµός των ελληνικών αρχαιοτήτων θα µπορεί να φτάνει τα 50 έτη(!). Γενικώς µε το νοµοσχέδιο αυτό υποβαθµίζεται η Αρχαιολογική Υπηρεσία, δεν υπάρχει πια το ταµείο του ΥΠΠΟΑ αλλά συστήνεται µια νέα, παράπλευρη υπηρεσία που αποµυζά χρήµατα και έργα υπέρ της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και εις βάρος της προστασίας και φροντίδας των µνηµείων και µουσείων.

Τα παραπάνω παραδείγµατα αποτελούν πράξεις οι οποίες παραβαίνουν ή αποδυναµώνουν τον ισχύοντα αρχαιολογικό νόµο προκειµένου να υποστηριχτούν τα ιδιωτικά συµφέροντα. Παράλληλα, µε βιαστικές και πιεστικές κινήσεις το υπουργείο Πολιτισµού κατορθώνει τελικά, δυστυχώς για τα µνηµεία, να υποπίπτει συνεχώς σε λάθη που εκθέτουν όχι µόνο τις υπηρεσίες, εξουθενώνοντάς τις εξαιτίας της αφόρητης πίεσης, αλλά τελικά και τους ίδιους τους ιδιώτες µε τους οποίους συνεργάζεται, είτε ιδρύµατα είτε εταιρείες. Κραυγαλέο παράδειγµα η περίπτωση των αρχαιοτήτων στον σταθµό Βενιζέλου του µετρό Θεσσαλονίκης, για τις οποίες το ∆ιεθνές Συµβούλιο Μνηµείων και Τοποθεσιών ICOMOS έχει εκπέµψει ηχηρό µήνυµα εκδίδοντας σήµα κινδύνου και καλώντας την ελληνική κυβέρνηση να µην προχωρήσει στην απόσπασή τους.

Αναφέρεται συχνά ότι ο λόγος απέναντι στα κακώς κείµενα της κυβέρνησης δεν πρέπει να είναι απλώς καταγγελτικός αλλά να προβάλλονται και προτάσεις. Στις συγκεκριµένες περιπτώσεις που εθίγησαν παραπάνω οι προτάσεις είναι να επανέλθουν τα πράγµατα στην πρότερη κατάσταση σεβασµού του αρχαιολογικού νόµου. Ο αρχαιολογικός νόµος είναι νόµος ισχυρός καθώς εκπορεύεται από το σύνταγµα της χώρας, η οποία εν πολλοίς στηρίζεται ηθικά και οικονοµικά στην ιστορία και στον πολιτισµό της. Όσες δικαιολογίες κι αν προβάλλει η κυβέρνηση σε σχέση µε την «ανάπτυξη», είναι αδιανόητο και επικίνδυνο να παραβιάζονται και να ευτελίζονται τα άρθρα του συγκεκριµένου νόµου, διότι τότε ευτελίζεται η ίδια η χώρα στα µάτια όλων, Ελλήνων και ξένων. Το ψήφισµα του ICOMOS για το µνηµειακό σύνολο της Θεσσαλονίκης ας είναι µάθηµα προς όλους